Fiołkowa Góra Pomost I to drewniany taras widokowy wzniesiony nad krawędzią starego kamieniołomu wapiennego w Mikołowie-Mokrem. Znajduje się na ścieżce dydaktycznej prowadzącej przez północną część Śląskiego Ogrodu Botanicznego, w miejscu gdzie przez wieki wydobywano wapień i wypalano go w potężnych piecach. Z pomostu roztacza się widok na pionowe ściany kamieniołomu sięgające dwudziestu metrów wysokości – to jeden z nielicznych punktów, gdzie można bezpiecznie zajrzeć do wnętrza takiego obiektu.
Miejsce ma w sobie coś surowego i autentycznego. Nie ma tu sztucznych atrakcji ani nadmiernego zagospodarowania – tylko las, skały i historia przemysłowa Śląska zapisana w kamieniu.
- zapierające widoki na kamieniołom
- autentyczne ślady przemysłowej historii
- unikalna flora i fauna
- możliwość odkrywania starych pieców wapiennych
- ścieżka dydaktyczna dla miłośników przyrody
Kamieniołomy i wapienniki na Fiołkowej Górze
Fiołkowa Góra to niewielkie wzniesienie o wysokości 340 metrów nad poziomem morza, które od strony Mokrego wygląda jak zwykły fragment lasu. Dopiero po wejściu w głąb terenu widać, jak bardzo został on przekształcony przez człowieka. Wapienie wydobywano tu od XVI wieku aż do lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku – przez prawie pięćset lat góra była eksploatowana, co pozostawiło po sobie charakterystyczne krajobrazy poprzemysłowe.
Na całym obszarze zachowało się dwanaście pieców wapiennych, zwanych wapiennikami. To masywne konstrukcje z kamienia, w których w wysokiej temperaturze wypalano pozyskany wapień, przekształcając go w wapno budowlane. Dwa z nich zostały odrestaurowane i zabezpieczone – stoją przy ścieżce prowadzącej do pomostu widokowego. Największy piec znajduje się tuż przy parkingu i robi wrażenie swoimi rozmiarami.
Pozostałe dziesięć pieców rozrzuconych jest po lesie poza oficjalnym szlakiem. Niektórzy odwiedzający lubią je odnajdywać, choć teren jest mocno porozcinany wąwozami i zarośnięty gęstą roślinnością.
W 1939 roku w rejonie Fiołkowej Góry toczyły się walki. W północno-zachodniej części wzgórza można znaleźć zarysy okopów, a w lesie stoi pamiątkowa tablica. Na okolicznych cmentarzach znajdują się mogiły żołnierzy poległych w tych starciach.
Co zobaczysz z pomostu widokowego
Pomost Fiołkowa Góra I to drewniana platforma zbudowana nad krawędzią jednego z kamieniołomów. Stoi na skraju urwiska i pozwala bezpiecznie spojrzeć w dół na eksploatowane przez dziesięciolecia ściany skalne. Kamieniołom jest obecnie zarośnięty – dno pokrywa roślinność, a na półkach skalnych rosną drzewa i krzewy. Ściany mają miejscami do dwudziestu metrów wysokości i tworzą nieregularny amfiteatr skalny.
Z pomostu widać też strukturę geologiczną skał – warstwy wapieni ułożone w charakterystyczny sposób, miejsca gdzie kamień był łupany, ślady po narzędziach. To ciekawy punkt dla osób interesujących się geologią czy historią przemysłu.
Na Fiołkowej Górze znajduje się jeszcze drugi pomost widokowy – Pomost II – położony nieco dalej na szlaku. Warto przejść do obu, bo każdy oferuje inny widok na kamieniołomy.
Ścieżka przez las i piece wapienne
Do pomostu prowadzi ścieżka dydaktyczna, która zaczyna się od parkingu pod Fiołkową Górą. Trasa jest łatwa i niezbyt długa – sama droga do pomostu zajmuje kilkanaście minut spokojnego spaceru. Prowadzi przez las, mijając po drodze odrestaurowane wapienniki.
Pierwszy wielki piec stoi zaraz przy parkingu. Jest zabezpieczony kratą, ale można zajrzeć do środka i zobaczyć, jak wyglądała komora paleniskowa. Drugi piec znajduje się kawałek dalej, już na szlaku wiodącym do kamieniołomu. Oba są ogrodzone i zamknięte – to obiekty historyczne, które mogłyby być niebezpieczne dla zwiedzających.
Ścieżka jest dobrze oznakowana, choć w niektórych miejscach teren robi się bardziej dziki. Las na Fiołkowej Górze jest gęsty, z bogatą roślinnością – latem panuje tu przyjemny chłód. Okolica jest porozcinana wąwozami, co nadaje jej charakteru – niektórzy porównują ją do dżungli, choć oczywiście w polskim wydaniu.
W lesie znajduje się bagienko będące stanowiskiem rozrodu płazów, nad którym opiekę sprawuje lokalna szkoła. W okolicy żyją też różne gatunki ptaków i drobnych ssaków – to dobry teren dla miłośników obserwacji przyrody.
Śląski Ogród Botaniczny i okolica
Fiołkowa Góra stanowi północną część Śląskiego Ogrodu Botanicznego. U podnóża góry zorganizowano tzw. Ogród Czerwony – drugą część ekspozycji botanicznej. Jeśli ktoś ma czas, warto połączyć zwiedzanie pomostu z wizytą w ogrodzie botanicznym – obiekty znajdują się tuż obok siebie.
Z pobliskiej Sośniej Góry prowadzi do Fiołkowej Góry leśno-polna ścieżka o długości około dwóch kilometrów. Nie jest stroma i nadaje się zarówno do pieszych wędrówek, jak i przejażdżek rowerem. To dobra opcja na rodzinną niedzielną wycieczkę – szlak przebiega przez spokojne tereny, z dala od miejskiego zgiełku.
Dla bardziej dociekliwych jest tu więcej do zwiedzania. Poza oficjalną ścieżką znajdują się dodatkowe kamieniołomy, w tym jeden znacznie większy od tego przy pomoście. Niektóre ścieżki prowadzą do wnętrza kamieniołomów, co szczególnie cieszy dzieci. Można też szukać pozostałych dziesięciu pieców wapiennych, choć wymaga to trochę determinacji i dobrej orientacji w terenie.
Dla kogo to miejsce
Fiołkowa Góra Pomost I sprawdzi się przede wszystkim jako cel krótkiego spaceru dla osób mieszkających w okolicy lub odwiedzających Mikołów. Rodziny z dziećmi znajdą tu ciekawe miejsce na niedzielne popołudnie – dzieci zazwyczaj są zachwycone starymi piecami i możliwością zajrzenia do kamieniołomu. Trasa nie jest wymagająca, więc poradzi sobie z nią praktycznie każdy.
Miłośnicy historii przemysłowej docenią autentyczność miejsca i możliwość zobaczenia, jak wyglądała dawna eksploatacja wapienia na Śląsku. Wapienniki to rzadko spotykane obiekty – większość z nich nie przetrwała do naszych czasów lub jest w ruinie. Tutaj można zobaczyć je w dobrym stanie.
Miejsce przyciąga też fotografów – kamieniołomy, stare piece i leśne klimaty dają ciekawe możliwości. Warto jednak pamiętać, że latem roślinność jest bardzo gęsta, co ogranicza widoki.
Nie jest to atrakcja na cały dzień. Wizyta na pomoście i spacer po ścieżce zajmują około godziny, może półtorej jeśli ktoś chce spokojnie wszystko obejrzeć i poczytać tablice informacyjne. Można przedłużyć pobyt łącząc go z wizytą w Śląskim Ogrodzie Botanicznym lub wędrówką po okolicznych szlakach.
Niestety, jak to często bywa w miejscach o swobodnym dostępie, problem stanowią śmieci pozostawiane przez niektórych odwiedzających. Warto zabrać ze sobą worek i zabrać ewentualnie znalezione odpady – miejsce na to zasługuje.
Jak dojechać i ile czasu zaplanować
Fiołkowa Góra znajduje się w Mikołowie, w dzielnicy Mokre. Najłatwiej dojechać tu samochodem – pod górą znajduje się parking, od którego zaczyna się ścieżka do pomostu. Współrzędne GPS: 50.18240, 18.84563. Dojazd może sprawiać pewne trudności, bo prowadzi przez teren, który niektórzy odwiedzający określają jako prywatny – warto zwrócić uwagę na ewentualne oznaczenia.
Dla rowerzystów jest to dobry cel wycieczki z Rybnika lub innych miast regionu. Trasa z Rybnika to około czterdziestu kilometrów w jedną stronę, przez spokojne tereny. Rowerem można też dojechać ścieżką z Sośniej Góry – to zaledwie dwa kilometry.
Miejsce jest dostępne bezpłatnie przez cały rok. Nie ma określonych godzin otwarcia – to teren leśny ze swobodnym dostępem. Najlepiej odwiedzić go w ciągu dnia, gdy jest dobra widoczność. Wczesna wiosna i jesień to dobre pory – latem roślinność jest bardzo gęsta i zasłania część widoków, a zimą trzeba liczyć się z błotem i śliskimi ścieżkami.
Na sam spacer do pomostu i z powrotem wystarczy godzina. Jeśli ktoś chce dokładniej poznać okolicę, poszukać dodatkowych kamieniołomów czy wszystkich pieców wapiennych, warto zarezerwować dwie-trzy godziny. W połączeniu ze Śląskim Ogrodem Botanicznym można tu spędzić pół dnia.
Nie ma na miejscu żadnej infrastruktury turystycznej – ani toalety, ani punktu gastronomicznego. Warto zabrać ze sobą wodę i ewentualnie przekąskę. Latem przyda się środek na komary – w lesie bywa ich sporo.
Wstęp: bezpłatny
Godziny: dostępne całą dobę (teren leśny)
Czas zwiedzania: 1-1,5 godziny (sam pomost i ścieżka)
Parking: dostępny przy Fiołkowej Górze
Dojazd: najlepiej samochodem lub rowerem
Oznakowanie: ścieżka dydaktyczna z tablicami informacyjnymi